Archiwa tagu: Brazylia

System ochrony zdrowia w Brazylii

Informacje ogólne i statystyczne o Brazylii

Brazylia tonajwiększe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej oraz piąte pod względem wielkości państwo świata. Zajmuje ponad 47,5% powierzchni Ameryki Południowej, liczy ponad 200 milionów mieszkańców.

Ponad 1/2 mieszkańców Brazylii stanowią ludzie rasy białej. Czarnoskórzy stanowią około 7% ogółu ludności, Indianie 1%. Resztę stanowi ludność mieszana – Mulaci i Metysi.

300px-Flag_of_Brazil.svg

Brazylia jest republiką związkową podzieloną na 26 stanów i 1 dystrykt federalny.
.

Zdrowie populacji Brazylii

Brazylia jest krajem, który w ciągu ostatnich dekad wszedł w fazę transformacji epidemiologicznej. Coraz mniejsze znaczenie odgrywają choroby zakaźne i pasożytnicze, a ich miejscu pojawiają się choroby cywilizacyjne oraz zewnętrzne przyczyny zgonów.

Za główne przyczyny zgonów w Brazylii uważa się:

  1. Choroby naczyń mózgowych (10,1%).
  2. Chorobę niedokrwienną serca (9,7%).
  3. Zabójstwa (5,4%).
  4. Cukrzycę (4,4%).
  5. Przewlekłe choroby układu oddechowego (4,3%).
  6. Grypę i zapalenie płuc (4,2%).
  7. Wypadki drogowe (3,9%).
  8. Niewydolność serca (3,6%).
  9. Problemy okołoporodowe (3,5%).
  10. Chorobę nadciśnieniową (3,4%).

Podstawy systemu opieki zdrowotnej Brazylii

System opieki zdrowotnej, który funkcjonuje w tej chwili w Brazylii, opiera się na Konstytucji Federalnej z roku 1988, która zapewniła wszystkim obywatelom kraju dostęp do bezpłatnej i powszechnej służby zdrowia. Zasady Społecznej Służby Zdrowia (SUS: Sistema Único de Saúde) zostały ustanowione na podstawie niezbywalnego prawa człowieka (obywatela) do dostępu i otrzymywania pełnowymiarowej opieki zdrowotnej oraz jednocześnie odpowiedzialności państwa polegającej na zapewnieniu takiej opieki.

Odpowiedzialność i finansowanie ochrony zdrowia w Brazylii

Odpowiedzialność związana z zapewnieniem opieki zdrowotnej w Brazylii spoczywa w rękach rządu, związana jest jednak z 3 poziomami: państwowym, (federalnym) oraz stanowym i miejskim.

SUS na poziomie federalnym podlega Ministrowi Zdrowia, a na poziomie stanowym oraz miejskim tzw. Sekretarzom Zdrowia. System ochrony zdrowia finansowany jest w Brazylii z budżetu państwa oraz budżetów samorządów terytorialnych (stany i miasta).

Publiczna i prywatna służba zdrowia w Brazylii

Dostęp do społecznej służby zdrowia posiada 75% populacji Brazylii, pozostałe 25% przynależy do tzw. Systemu Dodatkowego (Supplementary System), który również zapewnia opiekę zdrowotną.

System Dodatkowy składa się z prywatnych kampanii, działów oraz innych profesjonalnych jednostek, które świadczą opiekę zdrowotną dla swoich klientów (bardzo dobrze rozwinięty system ubezpieczeń prywatnych).

Brazylijski system opieki zdrowotnej składa się więc z sieci instytucji publicznych i prywatnych odpowiedzialnych za:

  • finansowanie i zarządzanie usługami zdrowotnymi;
  • prowadzenie badań;
  • dystrybucję oraz produkcję leków i produktów leczniczych oraz technologii zdrowotnych;
  • kierowanie kadrą pracowników medycznych;
  • nadzorowanie systemu.

Dodatkowe zadania SUS

SUS odpowiedzialny jest także za odprowadzanie ścieków w miastach oraz kontrolę występowania chorób, która związana jest z prowadzeniem ewidencji i statystyki poszczególnych jednostek chorobowych. Kontrola i nadzorowanie chorób zakaźnych jest prowadzana przez Ministerstwo Zdrowia za pośrednictwem Krajowego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego, Państwowych Laboratoriów oraz Narodowego Programu Szczepień.

Jednostki regulacyjne w systemie opieki zdrowotnej Brazylii

ANVISA (National Agency For Health Surveillance) – Narodowa Agencja Nadzoru Sanitarnego – agencja Ministerstwa Zdrowia, brazylijski odpowiednik amerykańskiego FDA. Każda firma, która pragnie wejść na rynek brazylijski musi zarejestrować swoje produkty w ANVISA. Rejestracja trwa od 3 do 18 miesięcy. Agencja zajmuje się regulacjami dotyczącymi produktów zdrowotnych, artykułów spożywczych oraz prawem związanym z przekraczaniem granic.

ANS (Supplementary Health Agency) – Wspomagająca Agencja Zdrowia zajmuje się regulacją ubezpieczeń zdrowotnych oraz prywatną opieką zdrowotną.

Wydatki w sektorze ochrony zdrowia Brazylii

  • odsetek PKB przeznaczany na ochronę zdrowia – ok. 8%
  • wydatki publiczne stanowią ok. 48%, a wydatki prywatne 52%
  • wydatki publiczne są pokrywane głównie przez rząd federalny (51%), rządy stanowe (26%) oraz miasta (22%).
  • udział sektora publicznego w wydatkach jest wyższy w stanach znajdujących się na północy kraju (76%) i na północnym wschodzie (65%), a niższy na południu Brazylii (48%)

Podział wydatków w systemie opieki zdrowotnej:

  • 1/3 wydatków sektora prywatnego finansowana jest przez firmy świadczące usługi zdrowotne oraz ubezpieczalnie, jak i również darowizny przekazywane przez organizacje filantropijne.
  • Pozostałe 2/3 wydatków finansowane jest przez bezpośrednie wpłaty osób korzystających z opieki (ok. 9%). Najczęściej są one związane:
  1. z zakupem leków (37%);
  2. z prywatnych ubezpieczeń (29%);
  3. ze świadczeniem usług stomatologicznych (17%);
  4. oraz innych usług (17%).

Zasoby ludzkie i kapitałowe brazylijskiej służby zdrowia

  • Liczba lekarzy wynosi obecnie ok. 290 tys.
  • Dentystów jest ok. 178 tys.,
  • Pielęgniarek jest ok. 100 tys.
  • Dostępność lekarzy na 1000 mieszkańców wynosi 1,6.
  • Sektor publiczny zapewnia pracę 45% spośród wszystkich lekarzy oraz 65% wszystkich pielęgniarek.
  • Lekarze wynagradzani na zasadzie stałej pensji lub kapitacji.

Obecnie w kraju istnieje ponad 7800 szpitali, a ogólna liczba łóżek przekracza 810 tys. Średni czas pobytu w szpitalu wynosił 5,9 dni.

  1. Szpitale Publiczne: 2.500
  2. Szpitale Dobroczynne:  1800
  3. Szpitale Prywatne: 600
  4. Szpitale Uniwersyteckie: 200

Około 30 % sprzętu szpitalnego oraz wyrobów medycznych jest importowane z Japonii, Niemiec i USA.

W 2010 roku usługi zdrowotne były świadczone przez 46 tys. jednostek ambulatoryjnych, z czego 76% należało do sektora publicznego, a 24% prywatnego. Spośród tych ostatnich 15% została zakontraktowana przez SUS.

Wschodzące sektory branży medycznej w Brazylii to przede wszystkim telemedycyna oraz tzw. opieka domowa.

Brazylia jest jednym z największych konsumentów rynku leków, co stanowi 3,5% udziału w rynku światowym. Aby rozszerzyć dostęp ludności do leków na początku XXI wieku zachęcono pacjentów do zakupu produktów generycznych, które kosztują średnio o 40% mniej niż markowe produkty.

Programy zdrowotne w systemie ochrony zdrowia Brazylii

PSF – Program Zdrowia Rodziny (Family Health Program)

Utworzony w 1994r. program „Program Zdrowia Rodziny” miał zapewnić pełną gamę usług opieki zdrowotnej dla rodzin w ich domach, w klinikach oraz szpitalach. W ramach Programu system ochrony zdrowia przeszedł szereg reform, które miały na celu zbliżenia opieki zdrowotnej do gospodarstw domowych. Powstały tzw. Rodzinne Zespoły Zdrowotne obejmujące m.in. lekarzy, pielęgniarki, stomatologów i innych pracowników służby zdrowia, w tym pracowników społecznych. Każda drużyna odpowiedzialna jest za 1000 rodzin i zapewnia opiekę leczniczą w formie wizyt domowych oraz zajmuje się promocją zdrowia i edukacją zdrowotną.

Dzisiaj w 5560 gminach na terenie Brazylii działa ok. 27 tys. drużyn w ramach programu „Zdrowie dla Rodzin”. Program „Zdrowie dla Rodzin” obejmuje 73 mln osób (40% populacji) w 4 837 miastach Brazylii.

Program Opieki nad Dziećmi (The Pastorate of the Child)

Program został wprowadzony w 1983r. z inicjatywy Kościoła Katolickiego, aby móc bezpośrednio pracować z rodzinami w ich domach m.in. promować wartości kulturowe tj. braterstwo, współodpowiedzialność społeczną, mające na celu zmniejszyć niedożywienie, śmiertelność niemowląt oraz eliminować proces marginalizacji u najbiedniejszych i jednocześnie przyczyniać się do zintegrowanego rozwoju dziecka.

Narodowy Program Szczepień

Został wprowadzony w 1973r. w celu eliminacji niektórych chorób zakaźnych. W roku 988 zaszczepionych zostało ponad 60% obywateli Brazylii, a w 1991 roku było to już 90% w przypadku odry, BCG i polio.

Zmiany w służbie zdrowia Brazylii

Zasadniczymi celami sektora ochrony zdrowia były dotychczas:

  • poprawa ogólnej sytuacji zdrowotnej, z naciskiem na zmniejszenie śmiertelności u dzieci, polityczno-instytucjonalna reorganizacja sektora, w celu zwiększenia operacyjnej zdolności SUS;
  • plan na kolejny okres (2008-2015) wzmacnia dotychczasowe priorytety w celu zapewnienia dostępu do internetu, poprawy jakości opieki i decentralizacii zarządzania SUS.

Obecne przepisy prawne regulujące funkcjonowanie systemu opieki zdrowotnej (1996r.) doprowadziły do przesunięcia odpowiedzialności za administrację SUS do samorządów (częściowa decentralizacja).

Kolejną inicjatywą jest tworzenie konsorcjów zdrowia, grupujących środki z kilku sąsiednich gmin. Podstawowym instrumentem wsparcia dla regionalizacji jest „Projekt wzmocnienia i reorganizacji SUS”.

Dzięki opiece podstawowej udało się zmniejszyć kolejki w szpitalach publicznych oraz skrócić czas oczekiwania na wizyty lekarskie. Dzisiaj podstawowa opieka zdrowotna jest w Brazylii jednym z głównych filarów systemu i pozostaje najbardziej sposobem na zapewnienie większego dostępu do usług zdrowotnych dla wszystkich obywateli.

BIBLIOGRAFIA

  1. Massachusetts Office of International Trade & Investment: Brazil Health Care System. Czerwiec, 2007.
  2. Jurberg C.: Flawed but fair: Brazil’s health system reaches out poor. Bulletin of the World Heath Organization, Kwiecień, 2008, 86 (4), 248-249.
  3. Bliss K.E.: Key players in global Health – how Brazil, Russia, India, China and South Africa are influencing the game. Center for strategic and international studies, 2010, 1-14.
  4. Pierantoni C.R., Garcia C.P.: Human resources for health and decentralization. Human resurces for health, 2011, 9:12, 1-6.
  5. Barros A., Victora C., Cesar J., Neumann N., Bertoldi A.: Brazil: Are health and nutrition programs reaching the neediest? The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank, Kwiecień, 2005
  6. Pan-American Health Organization/World Health Organization: Technical Cooperation Strategy for PAHO/WHO and the Federative Republic of Brazil, 2008-2012. Brazil 2007, 13-29.